Obsesif Kompülsif Bozukluk

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB)

Obsesif Kompülsif Bozukluk takıntılı düşüncelerin (obsesyon), tekrarlayan davranışların (kompulsiyon)yada her ikisinin birden bulunması durumudur. OKB’de kişilerin engel olamadıkları takıntılı düşüncelerinin yarattığı olumsuz duyguları azaltmak için bir takım tekrarlayan davranışlarda bulundukları gözlemlenir. Amerikan Psikiyatri Birliğinin Tanı Ölçütleri DSM-5’te de belirtildiği üzere;

  1. Obsesyonların, kompulsiyonların ya da her ikisinin birlikte varlığı:

Obsesyonlar (1) ve (2) ile tanımlanır:

  1. Tekrarlayan ve kalıcılık gösteren, kişide önemli derecede kaygı veya sıkıntı oluşturan ve rahatsızlığın en az bir döneminde zihne girici veya istenilmeyen biçimde ortaya çıkan düşünce, istek veya hayaller
  2. Kişi bu düşünce, istek veya hayalleri bastırmaya, yok saymaya veya bunları başka bir düşünce veya eylemle etkisizleştirmeye çalışır.

Kompulsiyonlar (1) ve (2) ile tanımlanır:

  1. Kişinin takıntısına tepki olarak yapmak zorunda hissettiği veya katı bir şekilde uygulaması gereken kurallara uymak adına yaptığı tekrarlayıcı davranışlar (el yıkama, sıralama, kontrol) veya zihinsel eylemler anksiyete veya sıkıntıyı gidermek veya korkulan olay veya durumun gerçekleşmesini önlemeyi amaçlar. Yalnız bu davranışlar veya zihinsel eylemler (sayı sayma, sözcükleri tekrarlama)
  2. Bu davranışlar ya da zihinsel eylemler yaşanan kaygıyı azaltma amacıyla yapılsa da önlemeye veya etkisizleştirmeye çalıştıkları şeyle gerçekçi biçimde bağlantılı değildir veya net bir şekilde aşırıdır.
  3. Takıntılar ya da yenileyen davranışlar kişinin zamanını alır (örn. günde 1 saatten fazla zamanın alınması) ve işlevsellik etkilenir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta OKB belirtilerinin herhangi bir maddenin yadabaşka bir sağlık durumunun fizyolojisinden kaynaklanıyor olmamalıdır.

Obsesif Kompülsif Bozukluk İçin Ne Zaman Yardım Almalıyım?

Herkesin bir takım takıntıları veya ritüelleri olabilir. Zaman zaman ocağımızı, kapımızı kontrol edebiliriz. Burada önemli olan bu davranışlarımızın hayatımızı etkileyecek veya sekteye uğratacak seviyede olmamasıdır. Eğer tekrarlayan davranışlarımız bizi ve çevremizi olumsuz yönde etkilemeye başlamışsa yardım almakta fayda var. OKB’ de kişilerin hayatları büyük ölçüde kısıtlanır. OKB’ de sadece danışanlar değil aynı zamanda OKB ile aynı yaşam alanını paylaşan kişilerde olumsuz yönde etkilenir.  OKB, strese bağlı olarak veya hayatımızın dönüm noktalarında alevlenebilen bir psikolojik rahatsızlıktır. Bu yüzden ertelemeden, sorun büyümeden yardım almak önemlidir.

Kaynaklar:

Amerikan Psikiyatri Birliği (2013), Ruhsal Bozuklukların Tanımsal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5) Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu, E. Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 129-131.

en_USEnglish
tr_TRTurkish en_USEnglish